Kanada’dan Bulgaristan ve Romanya’ya Özel Ticaret Ekspres Programı

Kanada Vatandaşlık ve Göçmenlik Bakanı Chris Alexander 10 Ekim’de yayınlanan basın bildirisiyle Kanada’nın Bulgaristan ve Romanya’ya özel Ticaret Ekspres Programı (BEP) başlattıklarını duyurdu.  BEP’nin amacının bu ülkelerden Kanada’ya gelmek isteyen iş adamlarının ziyaretlerini kolaylaştırmak olduğu vurgulandı.

BEP sayesinde iki ülkeden gelecek iş ziyaretlerinde daha hızlı vize verilmesi gündeme geliyor. Kanada’ya sık sık iş ziyaretleri gerçekleştiren güvenilir ve saygın firmaların görevlileri Bükreş’teki Kanada Elçiliği’ne davet edilecek ve BEP programına katılmaları istenecek.

Kanada daha önce Hindistan, Meksika ve Çin’le benzer ticaret işbirliği programı başlatmıştı. BEP programı altında yapılan vize başvuruları 3 günde sonuçlandırılıyor.

Kanada’nın Bulgaristan ve Romanya ülkeleriyle işbirliğini arttıracak BEP programı aynı zamanda Kanada’nın AB ile imzalayacağı CETA anlaşması önündeki engelleri de ortadan kaldıracak.

Kanada ve AB arasındaki malların ve hizmetlerin serbest dolaşımını öngören CETA anlaşması NAFTA’dan sonra Kanada’nın imzalayacağı en büyük serbest ticaret anlaşması özelliğini koruyor.

Prensipte anlaşan AB ve Kanada geçtiğimiz günlerde ortak deklarasyon yayınlayarak CETA anlaşmasında sona geldiklerini ifade etmişlerdi.

Kanada’nın AB üyesi ülkeler olan Romanya ve Bulgaristan vatandaşlarından vize istemesi CETA anlaşmasının bu iki ülke tarafından veto edileceği riskini taşıyor. AB üyesi ülkelerden vize isteyen Kanada, CETA’nın yürürlüğe girmesi öncesinde tüm pürüzleri ortadan kaldırmaya uğraşıyor.

İşte BEP projesinin amacı da CETA önündeki pürüzleri önlemeyi amaçlıyor. Kanada Vatandaşlık ve Göçmenlik Bakanlığı vizesiz Avrupa konusunda çalışmalarına devam ediyor.

Anlaşmanın tam yürürlüğe girmesi 2016 yılını bulacak.

Murat Kandemir, 13 Ekim 2014

ABD-Kanada Arası Sınır Ötesi Ticareti Giderek Artıyor

Yayınlanan StatsCan raporu Kanada dolarının daha fazla alım gücünün olmasıyla alışveriş hacminin arttığını gösterdi.

Kanada İstatistik İdaresi (Statistics Canada) verilerine göre Kanadalıların 2006-2012 arasında gerçekleştirdiği sınır ötesi alışverişin arttığı gözlemlendi. Aynı periyotta Kanadalıların ABD’de alış veriş yapma oranı yüzde 72 artmış.

Rapor, Kanadalıların 2006’da sınır ötesi harcamalarının 4.7 milyar dolardan 2012’de 8 milyar dolara çıktığını gösterdi.

2006’da Kanada doları 85-90 ABD senti iken 2012’de güçlenerek 99-1.03 ABD dolarına çıktı.

Kanada dolarının güçlenmesi ABD’deki malların daha ucuz hale gelmesine ve bunun da daha fazla sınır ötesi ticaret anlamına gelmesine sebep oldu.

160 km sınır boyunda yaşayan Kanadalıların büyük çoğunluğu ABD’ye günübirlik alış veriş yapmak için geçiyor.

2012 yılında Kanadalılar ABD’ye 56 milyon ziyaret gerçekleştirmiş. Bu rakam 2006’daki ziyaret rakamının yüzde 38 fazlası.

Komşudan satın alınan ürünler Kanada’ya göre daha ucuz olan benzin ve market ürünlerinden oluşuyor.

2009 küresel kriz sonrasını saymazsak Kanadalıların harcamaları son beş yılda artış gösterdi.

Satın alındıktan sonra posta ya da kargo yoluyla ülkeye getirilen ABD perakende ürünlerinde de artış gözlemleniyor. 2012’de yüzde 50 artış göstererek çeşitli yollardan satın alınan 3.1 milyar dolarlık ABD ürünü Kanada’ya getirilmiş.

ABD’nin fiyatlama politikası ve ürün çeşitliliği ve aynı zamanda Kanada’daki perakende ürün yelpazesi sınır ticaretini etkileyen diğer etkenlerden.

Kanada İstatistik Kurumu 2012 yılında sınır ötesi ticaretin Kanada perakende sektörünün büyüklüğünün ancak yüzde 1.7’sine denk geldiğini belirtiyor.

Rapor Kanada dolarının 90 ABD senti civarında seyrettiği 2014 yılı için bir tahminleme yapmıyor.

Sınır ticaretindeki büyüme tabii ki Kanada Perakende Konseyi’ni endişelendiriyor.

Konsey, Kanada’nın ABD ile arasındaki perakende fiyat farkı ile ilgili bir şeyler yapılması gerektiği düşüncesinde.

Harper hükümeti perakende ürünlerinin Kanada’da daha fazla olması sonucunu doğuran ‘ülke fiyatlama’ politikasının incelenerek fiyat farkı meselesinin çözüleceğine söz verdi.

Kanada Perakende Sektörü Konseyi hükümetten eskimiş gümrük tarifelerini kaldırması, yönetmelikleri uyumlaştırması ve tedarikçi fiyat stratejileri sorununa eğilmesi gibi sözleri derhal yerine getirmesini istedi.  

Murat Kandemir, 11 Ekim 2014   

Kanada ve AB Arası CETA Anlaşmasında Sona Gelindi

Gümrük tarifelerini kaldıracak, insanların ve hizmetlerin taraflar arası sınır geçişlerini serbestleştirecek CETA mutabakat anlaşması imza edildi.

Başbakan Stephen Harper 5 Ağustos’ta Kanada ve AB’nin Kapsamlı Ekonomik ve Ticaret Anlaşması’nda (CETA) sona yaklaşıldığını duyurdu. CETA’nın en fazla iki yıl içinde yürürlüğe girmeye hazır olacağı belirtiliyor.

Geçen Ekim’de prensipte kabul edilen CETA halen yürürlükte olan NAFTA’nın yerini alacak. Karşılıklı yatırım ve ticaret serbestisi getirecek anlaşma üzerinde taraflar Mayıs 2009’dan beri çalışıyorlardı.  

Kanada Başbakanı Stephen Harper Kanada ile Avrupa arasındaki serbest ticaret anlaşması konusundaki tüm görüşmelerin karşılıklı mutabakat şeklinde sonlandırıldığını ifade etti. 

Kanada Başbakanı Harper Ottawa’da 26 Eylül’de düzenlenen Kanada-AB zirvesine katılmak üzere Kanada’ya gelen Avrupa Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso ve Avrupa Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy’u ağırladı.  

Kapsamlı Ekonomik ve Ticaret Anlaşması, CETA (Comprehensive Economic and Trade Agreement) nihayet son halini aldı. Kanada Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması olan NAFTA’dan beri bu kadar gelişmiş bir ekonomi ile bu seviyede bir ticaret anlaşması ile bağ kurmamıştı.

Kanada, Romanya ve Bulgaristan vatandaşlarından vize talep ediyor. Kanada organize suçlar ve insan kaçakçılığı gibi çeşitli sebepleri öne sürerek iki ülkeye vize şartında ısrar ediyor. Bazı diplomatlar vize şartının kaldırılmamasının anlaşmanın veto edileceği anlamına geleceğine işaret ediyorlar. Hatta CETA’nın ulusal parlamentolarda mı yoksa sadece Avrupa Parlamentosu’nda mı onaylanacağı netlik kazanmadı.

AB, Kanada’nın Bulgaristan ve Romanya vatandaşlarına uygulanan vize şartı konusunda Kanada’nın özel çalışma yaptığını belirtiyor. AB’nin Kanada büyükelçisi Marie-Anne Coninsx Kanada’nın AB’ye 2007’de katılan bu iki ülke ile ilgili vize anlaşmazlığının çözülmesi adımını atacağı imasında bulundu.

Vize sorununun anlaşmayla bir alakasının olmadığı fakat CETA anlaşmasının önünde bir engel olarak duracağı belirtiliyor.

CETA her iki taraf için çok şeyler vadediyor. 28 üyeli AB için Kuzey Amerika fırsatları doğurmasının yanında Kanadalı işverenler ve hane halkları içinde değer yaratmayı hedefliyor. Kanadalı ve Avrupalılar beraber çalışarak mal ve hizmetlerinin her bir bölge pazarında ve sonuç olarak dünyadaki diğer pazarlarla buluşması sağlanacak.

Kanadalılar Avrupa’da daha fazla ürün satabilecek ve Avrupalılarda Kanada pazarında daha fazla görülecek. Kanada’ya gelecek Avrupa plakalı araçlardan gümrük alınmayacak ve karşılığında Kanada yapımı arabalar gümrüksüz AB’de satılacak. Tipik bir ticaret anlaşmasının beklenen sonuçları.

Kanada araç üreticileri araçlarını AB’ye ihraç edebilecek. Kanadalı çiftçilerin ürettiği taze ve donmuş meyve ve sebzeler, işlenmiş gıdalar, un, yulaf, kanola yağı gibi ürünleri AB üye ülkeleri marketlerinde satılacak. Kanada beyaz et üreticileri daha fazla tavuk ve yumurta satacak. Bazı deniz mahsulleri üzerindeki tarifeler kalkacak. Hatta anlaşma şartları içinde CETA yüzünden zarar gören taraf üyesi üreticilere ödenecek tazminat maddeleri de var.  

Ticaretin dışında Kanadalılar Avrupalılar ile daha farklı yollardan interaktif etkileşime girecekler. ABD’de deki gibi Kanadalıların Avrupa’da yatırımlarını arttırmaları bekleniyor. CETA sayesinde malların ve hizmetlerin ve bununla beraber mimar, mühendis ve IT uzmanları gibi bazı meslek erbabı kişilerin Kanada-AB arası geçişleri serbest olacak.

Bu değişiklikler her iki bölgenin özellikle üçüncü pazarlara açılma konusunda faydasına olacak. Doğal kaynak ihracının artmasıyla son dönemlerde Kanada katma değer yaratma başarısı göstermişti. Bu anlaşma ile dolgun ücretli yeni istihdam alanlarının açılması bekleniyor.

CETA ile Kanada ve AB kader ortaklığı yapacak ve Kanada’yı AB ile buluşturacak. İmzalanan anlaşma ile Kanadalı yatırımcıların AB ülkelerindeki devlet ile sorunlarının çözümü daha kolay olacak.

Serbest ticaret anlaşmasının iki ülke arasındaki ticareti daha da geliştireceğini düşünenler büyük ihaleleri teminat altına alan CETA’nın Kanada eyaletleri ve Avrupalı federal ve bölgesel yönetimleri bir araya getireceğini de düşünüyor. Ayrıca anlaşmanın Kanada işletmelerinin büyük ihalelere rahatlıkla girebilmelerine olanak vererek iş fırsatlarının daha da geliştirilebileceği düşünülüyor.

Şimdi Kanada’daki eyaletler ve bölgeler, CETA anlaşmasının kendilerini nasıl etkileyeceği üzerinde kafa yoruyorlar. Şimdiden çok konuşulan CETA şüphesiz Kanadalı işletme sahiplerine ve vatandaşlarına uluslararası arenada daha fazla fırsat sunacak. 

Murat Kandemir, 9 Ekim 2014

Kanada Daha Fazla Göçmen Çekmek İçin Ne Yapmalı?

Ottawa geçen hafta Temmuz ve Ağustos aylarında alınan geçici işçi başvurularının (TFW) 2012 yılının aynı dönemine göre yüzde 74 oranında düştüğünü duyurmuştu.

Bu durumu her ne kadar hükümet bir başarı gibi lanse etse de düşüşün yatırımcı işverenlerin korunması planlarını bozması gibi ülkeye uzun vadeli olumsuz etkileri olacağı kesin.

Geçen haftalarda Kanada İstatistik İdaresi’nin (Statistics Canada) yayınladığı ve ülke popülasyonunun 2038 yılındaki tahminlerinin yer aldığı rapor ülke nüfus artışının istenilen düzeyde olmadığı ve çoğu eyaletin ancak yeni gelen göçmenlerle nüfusunu arttırabileceği ortaya çıkmıştı. 

Kimseyi tam olarak memnun edemeyen Kanada geçici işçi programı son yıllarda oldukça eleştirilmiş programı kötüye kullanan bazı firmalar için soruşturma açılmıştı. Hatta bazı olaylarda Kanadalılar işlerinden olmuş yerlerine yurtdışından getirilen ve daha az bir ücreti kabullenen kişiler işe alınmıştı.

Eleştirilerin hedefinde olan hükümet TFW programına kısıtlamalar getirmiş ve program başvuru ücretlerini de arttırmıştı. Kısıtlamalar sonuç verdi ve TFW kullanım oranı geçen seneye göre % 74 düştü.  

Kanada’nın daha fazla göçmen çekmesi ve Kanada’daki istihdamın ve yatırımları için geçici işçi kullanan işverenlerin korunması amacıyla federal hükümet çeşitli önlemler alabilir. Nüfus artış hızı istenen seviyede olmayan Kanada’nın başka şansı var mı ki?

Mesela federal hükümet geçici işçi programını deneme süreli daimi göçmenlik programı olarak adlandırabilirsiniz. TFW ile gelenleri geçici ya da mevsimlik işçi olarak adlandırdığınızda bilinç altında çalışma zamanı bittiğinde ülkeden ayrılacak kişiler gibi bir anlam hissedilebilir. Ülkeye gelen her geçici işçi çalışma süreleri sonrasında Kanada’ya göç etmedikleri için siz eğer TFW ismini deneme süreli daimi göçmenlik programı gibi isimlendirirseniz o zaman ülkeye gelmek isteyen geçici işçilerin asıl göçmenlik niyetlerini daha iyi değerlendirirsiniz. Yani çalışma süreleri sonrasında ülkede daimi göçmen olarak kalmak isteyenlere izin vererek Kanada Tecrübe Sınıfı (CEC) altında başvurmalarını sağlayabilirsiniz.

İkincisi eyalet aday programlarında kabul edilecek göçmen sayısını arttırabilir ya da kota uygulamasını kaldırabilirsiniz. Eyalette yaşayanları eyaletin kendisi bilir ve her eyalet kendi bölgesindeki ihtiyacını hissettiği kalifiye iş gücünü daha iyi belirleyecektir. Göçmenler Kanada’ya gittikten sonra eyaletlere eşit dağıtılmıyor. Maalesef yeni gelen göçmenleri belli başlı eyaletler kapıyor. Nitelikli elemanların ülkeye bölüştürülmesinde de adil olunmalı. Eyaletler daha özerk göçmenlik programlarını tasarlasınlar ve istedikleri göçmen adayları bölgelerine kendileri kabul etsinler.

Sonuncusu, Kanada’nın yeni uygulamaya koyacağı hızlı geçiş (ekspres entry) ile ilgili olarak kamuoyunun bazı tereddütleri var. Hala üzerinde çalışılan program detaylarının son hale gelmesinden sonra önümüzdeki sene başından itibaren başlayacak hızlı geçiş sisteminde göçmen seçimi nasıl olacak? Mesela önce sadece Kanadalı işverenlerin istedikleri göçmen adayını seçebileceği söylenmiş daha sonra eyaletlerin de istedikleri kişiyi aday göstereceği belirtilmişti. Göçmen aday belirleme süreci hem eyaletlerin hem de Kanada’ya yerleşmek isteyen adayın menfaatlerine uygun olarak belirlenecek mi? Programda şu an son rötuşlar atılıyor. Programın yürürlüğe girmesiyle Kanada’nın en büyük göçmenlik programı olan federal nitelikli göçmen programı (FSW) tarihe karışacak. Uzun yıllar FSW sayesinde ülkeye göçmen alan Kanada ekspres giriş sistemi ile sorunsuz göçmen seçme ve yerleştirme programına sahip olacak mı? Eğer olmayacaksa bu Kanada göçmenlik sistemini geriye götürecektir.

Nüfus artış sorunu, yaşlanan nüfus ve çok düşük doğum oranları vs. gibi sorunlar bundan 25 yıl sonraki nüfus projeksiyonları hakkında iç karartıcı işaretler veriyor. Tüm göçmenlik programları en iyi eğitim almış olanı ve kalifiye adamı hedefliyor olabilir ama program göçmen akışının da önüne ket vurmamalı.

Murat Kandemir, 6 Ekim 2014 

Kanada’nın Gelecek 25 Yıllık Nüfus Tahminleri

Kanada’nın federal ofisi olan ve nüfus sayısı ve projeksiyonu gibi demografik bilgiler veren Kanada İstatistik Bürosu (Statistics Canada) önümüzdeki yıllarda beklenen nüfus sayılarıyla ilgili raporunu yayınladı.

Uzun dönem popülasyon projeksiyonu göstermeye çalışan raporda kesinlik seviyesini belirten düşük ve orta dereceli senaryolar kullanıldı. Raporda ülkenin 1 Temmuz 2013 nüfus oranları baz alındı. 2038 yılına kadar eyaletlerin ve 2063’e kadar da ülkenin sahip olacağı nüfus tahminleri yapıldı.

Statistics Canada’nın yayınladığı rapordaki bu bilgiler tamamen tahmine dayanırken ülkenin doğum ve ölüm oranları ve göçmenlik sayılarına bakarak değerlendiriliyor. Kısacası bu tahminler geçmiş nüfus trendleri göz önüne alınarak derleniyor.  

Tüm projeksiyon senaryoları Kanada nüfusunun önümüzdeki 50 yıl içerisinde artış göstereceği ve 2063 yılı itibariyle yaklaşık 40-63 milyona ulaşacağı tahmin ediliyor. Tahminlerde kesin rakamın zikredilememesinin sebebi gelecek yıllardaki doğum ve ölüm oranları ve yeni göçmen seviyeleri unsurlarına bağlanıyor. Ama 2013 sayımında 35.2 milyon olan toplam Kanada nüfusunun 2063 yılında en az 51 milyon olacağına kesin gözüyle bakılıyor.

Düşük ve orta seviyede nüfus tahminlerinde doğumlar ve ölümler arasındaki fark olan doğal nüfus artışının genel seyrine baktığımızda Kanada nüfus artış hızının daha da düşeceği tahmin ediliyor. Nüfus artışı ve yaşlanma gibi faktörler sonrasında ölüm oranı önümüzdeki yirmi yıl içinde daha da artacak.

Önümüzdeki yıllarda nüfus gittikçe yaşlanıyor. Özellikle baby-boomer (1946-1965 arası doğanlar) denilen vatandaşların önümüzdeki yirmi yıl içinde 65 ve üstü yaşına basmalarıyla tüm Kanada genelinde 65 ve üstü yaş sahibi yaşlı vatandaşların sayısında patlama olacak. Böylelikle en genç baby-boomer 65 yaşına bastığı 2030 yılına vardığımızda Kanada’da her dört kişiden birisinin 65 yaş üstü yaşlılardan oluşacağı kesin gibi. Bu da genel nüfusun içinde şu an % 15.3 olan yaşlı nüfus seviyesinin 2030 yılına kadar %23’e ulaşması demek.

Ayrıca şu an 1.4 milyon olan 80 ve üzeri yaştaki Kanadalıların sayısının 2063’e kadar 5 milyona ulaşması bekleniyor.    

Eyaletlere ve bölgelere bakıldığında tüm bölgeler için nüfus artışı bekleniyor. Ama 65 ve üzeri yaşındaki vatandaşların sayısı Atlantik eyaletlerinde ve Quebec bölgesinde daha fazla olacağına işaret ediliyor.

Atlantik eyaleti olan Newfoundland and Labrador’un nüfusunun düşeceği tahmininde bulunuyor. Yaşlı nüfusu çok olan, az göçmen alan ve genç insanlarının da çalışmak üzere başka bölgelere gitmesiyle bu bölgelerin nüfuslarının artmayacağı aksine düzenli olarak azalacağı tahmin ediliyor. 2038 yılına kadar yine bu bölgede 65 ve üzeri vatandaşların tüm eyalet nüfusunun yüzde 36’sını oluşturacağı düşünülüyor.

Diğer Atlantik eyaleti olan Prince Edward Island bölgesi nüfusunun artacağı umuluyor. Nova Scotia ve New Brunswick bölgesi için nüfusun düşeceği senaryoları makbul. Bu bölgelerde de yaşlı nüfus tüm nüfusun yüzde 30’un teşkil edecek.

Göçmen akışı sayesinde Quebec nüfusunun artış göstereceği tahmin ediliyor. Ama nüfus artışı Kanada’nın genel ortalama nüfus artışına oranla düşük olacak.

Yeni göçmenler için en popüler bölge olan Ontario nüfusunun 2038 yılı itibariyle 18.3 milyona ulaşması beklenirken ülkenin en kalabalık eyaleti olma ünvanını koruyacağına kesin gözüyle bakılıyor.  

Manitoba ve Saskatchewan bölgelerinin nüfusu özellikle yeni göçmenler sayesinde doğal olarak artacak.

2038’e kadar Kanada eyaletleri içerisinde özellikle Alberta’da nüfus artışının en yüksek olacağı tahmin ediliyor. 2013 yılında 4 milyonluk bir nüfusu barındıran Alberta önümüzdeki yirmi beş yıl içinde 6 milyonluk nüfusu geçeceği tahmin ediliyor. Manitoba ve Saskatchewan’da nüfusun % 23’ünü 65 ve üzeri yaşlılar oluşturacağı düşünülürken bu oranın Alberta’da yüzde 20 ile daha az olacağı öngörülüyor.

British Columbia’da göçmenlik sayesinde nüfusunu arttırabilecek fakat 2038 yılına kadar 65 ve üstü yaşlı nüfusun genel nüfusa oranı % 27 oranında olacak.

2038 yılına gelindiğinde Kanada’nın nüfusunun 39-48 milyon arası olacağı tahmininde bulunuluyor.

Sonuç: Doğum oranlarının çok düşük olduğu Kanada’da aynı 1990’larda olduğu gibi önümüzdeki 50 yıl içinde de nüfus artışı oranlarında en önemli faktör göçmenlik olacak. Göçmen ülkesi Kanada daha da göçmene ihtiyaç duyacak.

Murat Kandemir, 30 Eylül 14

Yeterince Değer Görmeyen Yabancı Öğrenciler

Uluslararası öğrenciler onlar. Kanada’ya üniversite okumaya gelen ve Kanadalı öğrenci sınıf arkadaşlarının beş katı öğrenim ücreti ödeyerek okumaya çalışan öğrenciler.

Dünyanın çeşitli ülkelerinden gelen ve çoğunun okul ücretlerini ailelerinin karşıladığı öğrenciler.

Tam beş katı fazla ödedikleri okul ücretinin dışında Kanada’da ev kirası ödeyen, kitap ve ulaşım gibi giderlerini karşılayan ve hasta olmamak için dua eden öğrenciler.

Ontario eyaleti eğitim ekonomisinin baş lokomotiflerinden olan uluslararası öğrenci pazarını genişletmek ve bölgeye okumaya gelen yabancı öğrenci sayısını arttırmak için harekete geçti. Bölge eğitim sektöründe en büyük payı zaten alıyor. Kanada’ya okumaya gelen uluslararası öğrencilerinin yarısı okumak için bu bölgeyi tercih ediyor.

2010 yılında eyalete daha fazla uluslararası öğrenci çekmek için bir plan yapılmıştı ve beş yıllık plan çerçevesinde yabancı öğrenci sayısının 57.000’in üstüne çekilmesi hedeflenmişti. Şu ana kadar bu hedef kolayca geçildi. Ontario Eğitim, Yüksekokul ve Üniversite Kurumları bakanı Reza Moridi’nin verdiği rakamlara göre 66.417 öğrenci eyalette okuyor. Rakamların açılımı da verildi. Yabancı öğrencilerin 43.159’u üniversitelerde ve 23.258’i de yüksekokullarda öğrenimlerine devam ediyorlar. Eyalet ekonomiyi canlandırıcı etkisi olan yabancı öğrenciler üzerine daha da eğilecek.

Bazı çevreler yabancı öğrencilerin şişirilmiş ücretleri ödeyerek Kanada’da okuduklarını ve karşılığında çok az destek gördüklerini belirtiyorlar.  

Bakan, arzu ettikleri öğrenci sayısını yakaladıklarını ve bunun ötesinde bir şeyler yapmak istediklerini belirtti. Özellikle üniversiteyi bitiren öğrencilerin önemli olduğunun altını çizen bakan her bir yabancı öğrencinin eyalet ekonomisine yaklaşık 35.000 dolarlık bir katkı yaptığını belirtiyor.

Yabancı bir ülkede hem okumaya hem de yaşamaya çalışan bir öğrencinin okuma süresi içinde yaşadığı eyaletin ekonomisine katkısı 35.000 dolar. Büyük miktar.

Şehirlerde canlılık yaratan, kira ödeyen, araç gereç ve kitap gibi birçok şey için alış veriş yapan, ulaşım araçlarını kullanan, yeme-içme giderlerini karşılamaya çalışan yabancı bir öğrencinin yaşadığı kentlerde ekonomiye yaptıkları 35.000 dolara bakılırsa şehirlerde yeni istihdam alanları açtıklarını söylememize gerek kalmaz sanırım.

Ekonomiye yaptıkları katkının dışında eğitimleri sonrası yetişmiş insan gücü olarak eyaletin kalifiye işgücü pazarında çalışmaya hazır oldukları da unutulmamalıdır.

Yabancı öğrenciler sıradan bir Kanadalının ödediği okul ücretinin tam beş katını ödüyor ve maalesef devletin maddi ve sağlık desteğinden mahrum kalıyorlar. Öğrenim süreleri boyunca kullanabilecekleri özel sağlık sigortaları olması gerekiyor ve Kanada devletinin herhangi bir maddi yardım olanağından faydalanamıyorlar. Kısacası yarışa 2-0 yenik başlıyorlar.

Çeşitli öğrenci grupları artık seslerini yükseltiyor. Ontario eyaletinin okul ücretlerine kısıtlama getirmesini ve yabancı öğrencilerin özel sağlık sistemi yerine eyalet sağlık sisteminden (OHIP) yararlanmalarını istiyorlar.

Ontario Lisans Mezunları Öğrenci Derneği (OUSA) Başkanı Jen Carter’a göre geçen sene McMaster Üniversitesinde uluslararası öğrenciler için öğrenim ücretlerine yüzde 32 oranında zam yapıldı fakat Kanadalı öğrencilerin ödemesi gereken öğrenim ücretlerindeki zam oranı sadece yüzde 3’te kaldı.

Jen Carter uluslararası öğrencilerin Kanadalı öğrencilerden fazla öğrenim ücreti ödemesinin normal olduğu fakat öğrencilerin sağılacak inek olarak görülmesinin yanlış olduğunu belirtti.

Kanada İstatistik kurumunun hazırladığı bir raporda konuyla ilgili çarpıcı bilgiler var. Rapor Ontario’da uluslararası öğrenci ücretlerinin geçen seneye göre % 10 artış gösterdiğini doğruluyor.

Okul ücretleri hakkında fikir vermek gerekirse Toronto Üniversitesi’nde dört yıllık sinema çalışmaları bölümünün size maliyetinin yaklaşık 145.000 dolar olacağını söylersem yabancı öğrencilerin Kanada için ne demek olduğunu tahmin edersiniz sanırım. Tabii ki bu kadar yüksek okul ücretlerini her aile ödeyemiyor.

Verdikleri sağlık hizmetlerinin çok kısıtlı olduğu özel sağlık sigortaları öğrencilerin imdadına yetişemiyor. Acil olarak hastaneye başvurup cebinden ödemek zorunda kalan öğrencilerin sayısı hiç az değil. Hatta hasta olup aileleri para gönderdikten sonra hastaneye gidebilen öğrenciler bile var.

Sağlık konusu uluslararası öğrencilerin en büyük sorunu. Kanada Öğrenciler Federasyonu, Ontario’nun sağlık bakanıyla bir toplantıda bir araya geldi ve yabancı öğrencilerin aynı Manitoba ve Nova Scotia’daki gibi eyalet sağlık sisteminden faydalanabilmeleri konusunu görüştü.

Öğrenciler yabancı öğrencilerin sağlık kapsamına alınacaklarına inanıyorlar. Kanada’nın onları sahiplenmesinin önemine dikkat çekiyorlar.

Uluslararası eğitim sektörü aslında birçok batı ülkesinin başlıca endüstrilerinden birisi. Dünyada 4.5 milyon öğrenci yüksek öğrenimlerini yurtları dışında başka ülkelerde yapıyor. Bu rakam on sene önce 2 milyondu. OECD rakamlarına göre bu öğrencilerin yarıdan fazlası Asya ülkelerinden gelen öğrencileri oluşturuyor. ABD dünyadaki yabancı öğrencilerin %17’sini alarak liderliğe oturuyor. Onu İngiltere takip ediyor. Eğitim sektörüne çok önem veren İngiltere’ye giden öğrenciler tüm dünya yabancı öğrencilerin %16’sı. Avustralya % 6 ve Kanada’nın % 5 payı var.

Toronto Üniversitesi (UofT) uluslararası öğrenci sayısını geçen senelere göre oldukça arttırmış görünüyor. Üniversitenin şu an 12.600 öğrencisi var ve bu pazardan aldığı pay yüzde 15.

Dünyanın çeşitli ülkelerinden gelen yabancı öğrenciler üniversitenin çehresini de değiştirmiş. UofT, Türkiye, Hindistan ve ABD’den daha fazla öğrenci çekebilmek için pazarlama çalışmaları yaptı.

Geliştirilen Step Up adlı yeni bir pilot projede 120 yabancı öğrenciye şehir merkezinde beş gün süren oryantasyon öncesi eğitimi veriyorlar. Bir hafta sürecek eğitimde Ontario akademik sistemi anlatılıyor ve yeni öğrenciler Kanadalı profesörler ve okulun diğer öğrencileri ile tanışma fırsatı buluyorlar. Yani kaz gelecek yerden tavuk esirgenmiyor.

UofT’nin uluslararası öğrencilere Ontario üniversitelerince intihal olarak görülen not alma ile ilgili konularda destek verecek bir öğrenim stratejisi uzmanını işe aldığını da belirtelim.

Kanada akademi dünyası intihal konusunda çok dikkatli davranıyor. Bazı kültürlerde bilginin kamu malı olarak görülmesi ve kişinin bilimsel eserlerinde alıntı yaptığı yerlerde uygun referanslar göstermek zorunda olduğunu bilmemesi gibi durumlar sıkıntı yaratabiliyor.

Batının akademi dünyası yazım kurallarını öğrenmek yabancı öğrencilerin alt etmek zorunda kaldığı diğer zorluklardan birisi.

York Üniversitesi’de bünyesinde okuyan yabancı öğrenci sayısını arttırmaya çalışıyor. Yüzde 10’luk öğrenci kaydıyla yabancı öğrencilerin seçtiği ikinci popüler okul.

Tüm üniversiteler yabancı öğrencilerin kendi okullarına farklı bir renk ve değer katacaklarını söylüyorlar. Böyle düşünmelerinin asıl sebebinin yabancı öğrencinin ödeyeceği astronomik okul ücreti olduğunu bir kenara koyalım. Yabancı öğrenciler okudukları üniversiteye ve dolaylı olarak ülke ekonomisine yaptıkları devasa katkının karşılığını alabiliyorlar mı?

Kanadalı üniversiteler uluslararası öğrencilere çeşitli hizmetleri sunuyorlar. Hoş geldin seremonileri düzenlemek ve havalimanından okula ücretsiz ring seferler yapmak ya da oryantasyon haftası düzenlemek bunlardan bazıları.

Tüm bunlar güzel şeyler. Ailesini, eşini ve dostunu bırakıp başka bir ülkeye okumaya gidecek öğrenciler için bunlar hoş etkinlikler.

Yeterli mi?

Öğrenci dernekleri, okul yöneticileri ve ilgili bakanlıklar öğrencilerin sağlık ve finans konusunda sıkıntılarına çözüm bulmalılar. Amaç onları Kanada’da bir üniversiteye kaydolmalarını sağlamak değil kazanmak olmalı.

Yabancı öğrenciler hak ettiği değeri görmeliler.

Murat Kandemir, 30 Eylül 2014

Kanada Geçici İşçi Başvuruları Yüzde 74 Düştü

Kanada’ya yabancı işçi başvurularında bu yılın Ağustos ayında 2012 yılının aynı ayına göre dramatik bir düşüş gözlemlendi.

Ottawa’da Avam Kamarası’nda sorulara cevap veren Çalışma Bakanı Jason Kenney geçici işçi programının (TFW- temporary foreign worker program) son çare olmasını ve Kanada’daki işler için önceliğin Kanadalılar olduğunu teyit edecek değişikliklere imza attıklarını belirtti.

Harper hükümeti TFW konusunda birbirleriyle çelişen düşüncelere sahip. Bir tarafta Kanadalı işverenleri destekleyerek ülkenin programa olan ihtiyacını belirtirken diğer taraftan TFW programının uzun zamandan beri önü alınamaz bir şekilde kötüye kullanıldığını düşünüyor.  

Son iki yıldır özellikle Kanada’nın büyük bazı firmaların (Royal Bank, McDonald’s vs.) TFW programını kötüye kullanmakla suçlanmalarıyla kamuoyu günlerce meşgul edilmişti. Konu ile ilgili olarak ardı arkası gelmeyen sorulara muhatap olmak Kenney’nin canını çok sıkmıştı.

Geçenlerde attığı tweetlerle Alberta’da fast food sektörünün TFW’deki yeni kurallardan kötü bir şekilde etkilendiği iddialarını da gülünç bulduğunu paylaştı.   

İşin aslında göründüğü gibi olmadığını belirten Kenney örnek olarak P.E.I eyaletinde yüzlerce kişinin işsiz olduğu ve işsizlik sigortasına bağlandığı buna karşın balık paketleme işi için bir işverenin 245 yeni geçici işçi işe aldığını belirtti.

TFW programının son çare olarak kullanılması gerektiği halde eldeki bilgi ve bulgular programın keyfi olarak kullanıldığını gösteriyor. Kenney Kanadalı işverenlerin yabancı geçici işçileri Kanadalılara tercih ettiğini düşünüyor.

Kenney işverenlere tavsiye de veriyor. İşgücü eksikliği çekiyorsanız işçilerinizi elinizde tutmak ve yeni işçiler kazanmak için onlara daha iyi yevmiye, daha esnek vardiya ve mesai saati verin.

Verilen rakamlara itiraz eden P.E.I Deniz Ürünleri İşlemecileri Derneği sözcüsü Dennis King, Bakanın verdiği rakamların tüm eyalet için geçerli olduğunu oysa yabancı işçiye en çok Kings County bölgesinde ihtiyaç olduğunu belirtti.  

Bakan Kenney TFW’deki reformlar sonrasında 2014 yılın ilk çeyreğinde TFW başvurularında yüzde 75 bir azalma görüldüğünü kaydetti.

Haziran ayında ülkeye yabancı işçi getirme sistemine getirilen yeni kurallar işverenlerin uluslararası arenada işçi bulmalarını zorlaştırdı. Kurallar herhangi bir iş için yeni bir işçi arandığında önceliğin Kanadalı işsizlere verilmesini şart koşuyor.

Bakan TFW için işverenleri, yabancıları Kanadalılara tercih etmekle suçluyor. İşverenler TFW kısıtlamalarının doğru olmadığını düşünüyor.

Murat Kandemir, 29 Eylül 2014