Kanada’ya yerleşme planı yapan pek çok danışanımın
bana heyecanla şu cümleyi kurduğunu duyarım: “Murat bey, Kanada’dan bir
şirketle görüştüm, beni işe alacaklar! Bavullarımızın ne zaman hazırlayalım?”
Bu heyecanı anlıyorum ve takdir ediyorum. Ancak bir göçmenlik uzmanı olarak, bu noktada “dur” demek ve masaya gerçekleri koymak zorundayım. Elinizde bir iş teklifi olması harika bir adımdır; fakat bu teklifin sizi Kanada sınırından içeri sokabilmesi için arkasında çok daha güçlü bir bürokratik onayın da olması gerekir. İşe o onayın adı: LMIA’dır.
Bu yazımızda İşgücü Pazarı Etki Değerlendirmesi denilen LMIA (Labour Market Impact Assessment) belgesi iş teklifi sürecinin en önemli adımıdır.
LMIA: İşverenin Vize Sınavı
LMIA, Türkçeye İşgücü Pazarı Etki Değerlendirmesi olarak çevrilebilir. Aslında LMIA işverenin sizin için devletten aldığı işe alma iznidir.
Kanada devletinin kurumlarından biri olan ESDC (İş ve Sosyal Gelişim Bakanlığı), kendi vatandaşlarının istihdamını korumakla yükümlüdür. Devlet, bir Kanada şirketine şunu söyler: “Eğer dışardan bir işçi getirmek istiyorsan, bana bu pozisyonu dolduracak bir Kanadalı olmadığını yani Kanada’da bulamadığını kanıtlamak zorundasın.”
Yani LMIA başvurusu sizin (çalışanın) değil, işverenin yaptığı bir başvurudur. İşveren bu belgeyi alamazsa, size sunduğu o şık antetli kağıtlardaki iş tekliflerinin, göçmenlik bürosunda hiçbir hükmü yoktur. (CUSMA veya Intra-Company Transfer gibi çok gözel istisnalar dışında).
Neden Bu Belge Şart? Mantığını Anlayın
Kanada hükümeti, yerel işgücünü haksız rekabetten korumak ister. Düşünün ki, Kanada’da yaşayan bir mühendis işsizken, bir şirketin yurtdışından daha düşük maaşla başka bir mühendis getirmesi, yerel ekonomi için bir tehdittir.
LMIA süreci, işte bu dengeyi sağlamak için vardır. ESDC,
işverenin başvurusunu incelerken şu üç temel soruya yanıt arar:
1-Bu yabancı işçi gelirse Kanada iş piyasası pozitif
mi etkilenir, yoksa nötr mü?
2-İşveren, bu pozisyon için Kanadalıları işe almayı gerçekten
denedi mi?
3-Yabancı işciye ödenecek maaş ve yan haklar, Kanada standartlarına uygun mu?
Eğer cevaplar tatmin ediciyse “Pozitif LMIA” çıkar. Bu belge, sizin çalışma izni (work permit) başvurunuzun temel taşıdır.
Perde Arkası: Bir İşveren LMIA Almak İçin Neler Yapar?
Bir şirketin “Ben Türkiye’den Ahmet beyi getireceğim” demesiyle süreç bitmez, aksine yeni başlar. İşverenlerin LMIA sürecinde sırtlandığı yükü anlamanız, neden bir şirketin size sponsor olamayacağını anlamanızı sağlayacaktır.
İşverenin geçmesi gereken aşamalar şunlardır:
1-Piyasa Araştırmasın ve İlan Süreci
İşveren, söz konusu pozisyon için Kanada’nın resmi iş
portalı Job Bank başta olmak üzere, ulusal düzeyde en az iki farklı mecrada
daha ilan yayınlamak zorundadır.
-Bu ilanlar en az 4 hafta boyunca yayında kalmalıdır.
-İlanlardaki maaş teklifi, o eyaletteki ve o meslekteki medyan ücretin (median wage) altında olamaz.
2.İşe Alım Çabalarının Raporlanması
Burası sürecin en can alıcı kısmıdır. İşveren, ilana
başvuran tüm Kanadalı adayları (Vatandaşlar ve Daimi İkamet sahipleri)
titizlikle değerlendirmelidir. ESDC’ye sunulacak raporda şu detaylar yer almalıdır:
-Toplam 50 kişi başvurdu
-10 kişiyle mülakat yapıldı.
-Kanadalı aday X, şu teknik beceriye sahip olmadığı
için elendi.
-Kanadalı aday Y, teklif edilen maaşı kabul etmedi.
İşveren, “Neden bir Kanadalıyı işe alamadığını” somut delillerle ispatlamak zorundadır. “Ben Türk çalışan istiyorum çünkü daha çalışkanlar” gibi sübjektif bir gerekçe asla kabul edilmez.
3-İşletme Meşruiyeti (Business Legitimacy)
Devlet sadece işe değil, şirkete de bakar. Şirket faal mi? Kaç yıldır faaliyette bulunuyor? Kaç personeli var? Vergilerini ödüyor mu? Maaş ödeme kapasitesi var mı? Geçmişte çalışma yasalarını ihlal etti mi? Paravan şirketlerin veya mali yapısı bozuk işletmelerin LMIA alması neredeyse imkansızdır.
LMIA Hakkındaki Şehir Efsaneleri
Academy Canada olarak danışmanlık seanslarımızda en çok zamanı, danışanlarımızın internetten edindiği yanlış bilgileri düzeltmek için harcıyoruz. İşte en yaygın yanlışlar ve doğruları:
Efsane 1: “İş teklifim var, LMIA numaram sonra gelecek.” Gerçek: Vize başvurusu yaparken, LMIA numaranızın dosyanızda olması gerekir (veya en azından başvurunun yapıldığına dair kanıt). LMIA onayı olmadan yapılan “closed work permit” başvuruları reddedilir. “Sonra hallederiz” diyen işverenlere karşı temkinli olun.
Efsane 2: “LMIA masrafını ben ödersem işveren kabul eder.” Gerçek: Bu, Kanada yasalarına göre suçtur. LMIA başvuru ücretini (şu an kişi balı 1000 CAD) ve ilintili masrafları işveren ödemek zorundadır. Eğer bir işveren veya aracı kurum, “Bize 5.000 dolar ver sana LMIA ayarlayalım” derse, oradan hemen uzaklaşın. Bu bir dolandırıcılıktır ve tespiti halinde Kanada’ya girişiniz 5 yıl yasaklanabilir.
Efsane 3: “Her eyalette LMIA almak aynı zorluktadır.” Gerçek: Hayır. İşsizlik oranının yüksek olduğu bölgelerde (örneğin bazı Atlantik eyaletleri veya kırsal bölgeler) LMIA almak, Toronto veya Vancouver gibi büyük şehirlere göre kısmen daha kolay olabilir. Çünkü yerel işgücü açığı bu bölgelerde daha belirgindir.
Adaylara Altın Tavsiyeler: LIMA Destekli İş İlanı
Nasıl Bulunur?
Peki, Türkiye’den bir aday olarak bu süreci nasıl lehinize göre çevirebilirsiniz? Rastgele CV göndermek yerine stratejik ilerlemelisiniz.
1.Job Bank Filtrelerini Akıllıca Kullanın
Kanada hükümetinin sitesi Job Bank, en temiz
kaynaktır. Arama yaparken şu adımları izleyin:
-Filtrelerde “Canadians and International Candidates”
seçeneğini işaretleyin.
-İlanın altında küçük bir dünya simgesi veya “here is what you must do to apply” kısmında yabancılara yönelik ibare arayın. Bu işaretler, işverenin LMIA sürecine hazır olduğunu veya halihazırda izni olduğunu gösterir.
2.”Zor Bulunan” Olun
Genel bir ofis asistanı veya tezgahtar için LMIA çıkma ihtimali çok düşüktür; çünkü Kanada’da bu işi yapacak binlerce genç var. Ancak uzmanlaşmış bir yazılımcı, tecrübeli bir ağır vasıta şoförü, CNC operatörü veya kidemli bir mühendis için durum farklıdır. CV’nizde genel yetenekler yerine, spesifik sertifikalarınız ve teknik donanımınızı vurgulayın. İşverene “Beni almalısın çünkü bu işi Kanada’da yapabilecek çok az kişi var” mesajını verin.
3.Profesyonel Bir Dille Sorun
Mülakat aşamasına gelirseniz, durumu netleştirin: “Sizinle çalışmayı çok isterim. Şu an Kanada çalışma iznim yok, ancak firmanızın yetenekli uluslararası adaylar için LMIA sponsorluğu sağlama konusunda bir politikası var mı? Bu soru, konuya hakim olduğunuzu ve profesyonel olduğunuzu gösterir.
Doğru Kılavuzla Başarı Mümkündür
Değerli okurlar, LMIA korkulacak bir canvar değil, Kanada’nın kalite kontrol mekanizmasıdır. Eğer nitelikleriniz Kanada standartlarındaysa ve doğru işverenle eşleşirseniz, bu süreç başarıyla tamamlanır.
Ancak unutmayın ki, göçmenlik hukuku hata kabul etmez. Yanlış bir beyan, eksik bir belge veya yetkisiz kişilerle yapılan işlemler, hayallerinizi süresiz olarak erteleyebilir.
Size yapılan iş tekliflinin ve verilen LMIA belgesinin gerçek olup olmadığına dikkat edin. Dolandırılmayın.
Kanada göçmenlik şansınızı öğrenmek istiyorsanız bizimle her zaman iletişime geçebilirsiniz. murat_kandemir@outlook.com adresinden bize ulaşabilirsiniz.
Murat Kandemir 9
Ocak 2026

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder