Kanada Emeklilik Planı ve İhtiyarlık Güvencesi Arasındaki Farklar

Trudeau hükümetinin hazırladıkları liberal parti bütçesinin konuşulduğu şu günlerde gündem biraz daha ekonomi üzerine. Ben de bu konudan giderek hem göçmenlere hem de vatandaş olanlara emeklilik planları hakkında biraz bilgi vereyim istedim.

Kanada’da uygunluk kriterleri ve katkı yöntemi farklı emeklilik hak programları genelde birbirleriyle karıştırılır.

Önceki hükümetin 2012 bütçesinde maliye bakanı Jim Flaherty yaşlılık parası (OAS) olarak ta bilinen ihtiyarlık güvencesinde yaş uygunluk kriterinin 65 yaştan 67’ye çıkarılacağını duyurmuştu. Yaş uygunluk kriterinin 67’ye çıkarılması 2023’te yürürlüğe girecekti..

Özel olarak kayıtlı emeklilik tasarruf planı (RRSP) veya çeşitli özel tasarruf araçlarıyla para biriktirmenin yanı sıra Kanada emeklilik planı (CPP) ve ihtiyarlık güvencesi (OAS) Kanadalılar için emeklilik planlamasının önemli araçlarından sayılıyor.

Program uygunluk kriteri ve ne kadar ödeme yapılacağı konusunda bu iki program Kanadalılar tarafından sıkça karıştırılıyor. Bu yazımızda OAS ve CPP farklarını özetleyelim.

Kanada İhtiyarlık Güvencesi (OAS)

Yaşlılık parası olarak da bilinen ihtiyarlık güvencesi (Old Age Security) 65 ve üstü Kanadalılara yapılan aylık nakit ödemedir ve bu ödemeyi almak özel şartlara tabidir. OAS desteği CPP’nin aksine kişilerin iş geçmişine bağlı değildir ve bu ödeneği almak için herhangi bir işten emekli olunmak zorunda da değildir.

Hükümet OAS ödemelerini Tüketici Fiyat İndeksi ile ölçülen hayat pahalılığındaki değişikliklerine göre her üç ayda bir revize ediyor. Service Canada verilerine göre 2012 Ekim ayı itibariyle aylık ortalama ödeme 514.56 Kanada dolarıydı. 2013 yılının ilk çeyreğinde ise maksimum ödeme 546.07 Kanada dolarıydı. 1 Ocak 2016 tarihi itibariyle temel OAS ödemesi aylık 570.52 dolar oldu.

Buna ek olarak düşük gelirli yaşlı vatandaşlar için garantili maaş desteği (guaranteed income supplement) gibi ek gelir getiren tamamlayıcı programlar da var.

Hükümet geliri iyi olan Kanadalıların OAS ödemelerinde kesinti yapıyor. Örneğin 2013’te emekli ve 70.954 dolardan fazla geliriniz (emekli maaşı ve özel özel tasarruflar vs.) varsa hükümet OAS ödemenizde kesinti yapacaktır. 70.954 doların üstü gelirde her bir dolar için yapılacak 15 cent kesinti yıllık enflasyona göre yapılacaktır. Yani sonuç olarak emekli olarak yıllık geliriniz 114, 640 dolar seviyesinde ise OAS ödemeleriniz sıfıra kadar düşecek.

Kimler başvurabilir?

OAS emeklilik ödemesi Kanada vatandaşı olan ve 18 yaşın üstünde ülkede yasal olarak en az 10 yıldır yaşayan herkese verilir.

Kanada vatandaşı olarak yurt dışında yaşayanlar Kanada içinde en az 20 yıl yaşadıkları taktirde bu haktan yararlanabiliyorlar.

Ne zaman başvurmalı?

65 yaşına basmalarına altı ay kalan adaylar OAS ödeneği için başvuru yapabilirler. Devamlı olarak Kanada’da yaşamayanlar ya da Kanada’da doğmamış olanlar OAS başvurularında hükümete ülkeye giriş ve çıkış tarihlerini bildirmek zorundadırlar. Hatta bu bilgiyi destekleyecek başka belgeler de istenebilir.

Eğer kişi 65 yaşından sonra başvurmuşsa birikmiş OAS ödemeleri toplu olarak yapılır. Örneğin 66 yaşında başvuru yapmış birisi 12 aylık OAS ödemesini de alır.

Peki oran nasıl hesaplanıyor?

Tam ödeme alabilmek için bir kişinin 18 yaşından sonra Kanada’da en az kırk yıl yaşamış olması gerekiyor. 1 Temmuz 1977’de ya da öncesinde 25 yaşına basmış ve Kanada’da yaşamış ya da 18 yaşından sonra bir süre yaşamış olanlar veya geçerli Kanada göçmenlik vizeleri ile başvurudan önce Kanada’da 10 yıl yaşayanlar da bu haktan yararlanabiliyor.

Tam ödemeden yararlanamayanlar Kanada’da kalış sürelerine göre kısmi ödeme alabiliyorlar. Örneğin yetişkin hayatının en az 26 yılını ülkede geçirenler OAS ödemesinin 36/40’ını alabilirler.

OAS’den alınacak minimum ödeme toplam ödemenin çeyreği kadar olabiliyor ve bunun için de en az 10 yıl Kanada’da yaşamış olmak gerekiyor. İşte en az 10 yıllık ikametle alınabilecek para olarak bildiğiniz bu ödeme aslında tam OAS ödeneğinin yüzde 15’i olan ödemedir.   

Ödenecek kısmi tutar hesaplanıp onaylandıktan sonra OAS emeklilik ödemesi yüzdesi kişinin Kanada’da daha fazla kalması halinde bile hiç artmayacaktır.

Kanada Emeklilik Planı (CPP)

Kanada Emeklilik Planı (Canada Penison Plan) çalışan ve emeklilik sistemine kazançlarından kesinti yapılarak katkıda bulunan tüm Kanadalılara açık olan bir emeklilik gelir programıdır.

Yani kişinin emekli olunca CPP’den alacağı miktar yaptığı katkının miktarına ve süresine göre belirlenir.

Dört çeşit CPP hakkı mevcuttur: Sakatlık (disability benefits), emeklilik, dul-yetim yardımı (survivor) ve 2012’de başlatılan emeklilik sonrası hakları (post-retirement). Biz sadece CPP emeklilik ödemesinden bahsedelim.

2012 Ekim ayı itibariyle aylık CPP ödemesi 528.49 dolar seviyesindeydi. 2013’te maksimum CPP ödemesi ise 1,012.50 dolardı. Hükümet CPP oranlarını her sene Ocak ayında Tüketici Fiyat İndeksi ile ölçülen yaşam maliyeti değişikliklerine göre revize ediyor. 2016 yılında 65 ve üstündekilere ödenen tavan CPP emeklilik ödemesi 1,092.50 dolar seviyesinde belirlendi.

Service Canada’ya göre 18-65 yaşları arasında Kanada’da yaşamış ve çalışmışsanız ve ortalama bir gelir kazanmışsanız 65 yaşında alacağınız CPP emeklilik tutarınız ayda 788 dolar civarında olacak.

Kimler başvurabilir?

CPP’ye en az bir ödeme yaparak katkıda bulunan herkes 65 yaşında haktan yararlanmak için başvurabilir. Dediğimiz gibi alacağınız CPP ödemesi yaptığınız katkının miktarı ve süresine göre belirlenecektir. Erken emekli olmak isteyenler 60 yaşından sonra maaşlarından kesinti yapılacak şekilde CPP’ye başvurabilirler.  

CPP ödemeleri için başvuru maddi olarak ek kesinti yapılarak 65 yaşından önce de yapılabilir. 2013 yılında 65 yaşından önce CPP alan adaylara maaş aldıkları her ay için yüzde 0.54 oranında erken emeklilik kesintisi yapıldı. Bu oran 2016 yılında yüzde 0.6’ya yükseltildi.

Diğer taraftan kişi CPP emekliliğini tehir etmek isterlerse 65-70 yaş arasında bekleme yaptıkları için maaşlarda artış olacaktır. 65 yaşından sonra emekli olmak isteyenlerin maaşlarına 2013 yılında yüzde 0.70 fazla ödeme yapıldı.

Ne zaman başvurulmalı?

Bu biraz da daha az, tam ya da daha fazla ödeme almak isteyen kişiye kalmış. Ama hükümet emeklilik başvurusu yapmak isteyenlerin en az altı ay önce başvurularını yapmasını istiyor.

Kanadalılar emeklilik başvurularını internet sitesinde çevrim içi yapabilecekleri gibi başvuru formunu yazdırdıktan sonra doldurup herhangi bir Service Canada ofisine bırakarak ta yapabilirler.

65 yaşını doldurduktan sonra başvuru yapmamış kişilere 12 aya kadar geçmiş ödeme yapılabilir.

CPP’ye katkı nasıl olmalı?  

Çalışan bir kişinin yıllık CPP katkısı yıllık gelirinin yüzde 9.9 kadarıdır. Bunun yarısını işveren yarısını da işçi öder. Yıllık emeklilik kazançları her sene Ocak ayında (2013 yılında 51.100 dolardı) ayarlanır ve 3,500 dolar muafiyeti vardır. 2013 yılında işveren ve işçi için yapılacak en çok emeklilik katkısı her birisi için 2,356.20 dolardı.

Kendi nam ve hesaplarına çalışanlar (self-employed) CPP planına ticari kazançlarının yüzde 9.9 katkı yapmak durumundadırlar. 51,100 üst tavan ve 3,500 dolar muafiyetle birlikte yapılacak maksimum CPP katkısı 2012 yılında 4,712.40 dolardır.

Ülkede 3,500 dolardan az kazananlar CPP’ye katkı yapmazlar. Yaşı 70 olanlar çalışmaya devam etseler bile CPP’ya katkıda bulunamazlar.

Ben Kanadalıların CPP’ye ellerinden geldiği kadar katkı yapmaya dikkat ettiklerini gözlerimle gördüm. Gençken ve çalışıyorken geleceği planlamak ve emekliliğe hazırlanmak sanırım herkesin yapması gereken bir hareket.

Gençliğinizde emekliliğinizi iyi planlayın ve elinizden geldiği kadar emeklilik planınıza katkı yapın. Pişman olmazsınız.

Murat Kandemir, 31 Mart 2016 

Kanada’da Uçan Ev Fiyatları

Kanada’da her derde deva görülen göçmenlik politikaları ülkedeki yüksek ev fiyatlarının sorumlusu mu?

Ya da şöyle soralım: Ekonominin lokomotifini oluşturan nitelikli işgücünün devamını sağlayan ve ekonomik büyümeyi sağlayan göçmenlik politikaları ev fiyatlarının yükselmesinin sorumlusu mu yoksa sonucu mu?

Metro Vancouver bölgesinde yeni bir ev almanın ortalama maliyeti 1.83 milyon dolara çıktı. Bu derecedeki yüksek fiyatlar genç insanların ev alabilmelerini imkansız kılıyor.

Öteden beri emlak fiyatlarının anormal seviyelerde seyretmesi gündemde olmuş ve bolca tartışılmıştı.

Yetkililer özellikle offshore alıcıların ve emlakçıların konutların son satış işlemlerinin bitirilmesine kadar yapay olarak birkaç kez el değiştirmesini (shadow flipping) sorunun kaynağı olarak görüyorlar.  

Bu tartışmalı uygulama aracıların bir taşınmazın satışı tamamlanmadan önce birkaç kez satılması ve her el değiştirmeden kar etmesi anlamına geliyor.

Bu sistemde satış tamamlanmadan önce satış kontratı başka alıcılara yüksek fiyatlardan transfer ediliyor ve mülk birkaç el değiştiriyor. Mülk teknik olarak bir kez el değiştirdiği için de tek bir transfer vergisi ödeniyor.

Peki bunun önemi ne?

İlk satan kişi, evin en son adımdaki satış değerinin çok altında para alıyor. İlk satan kişi evin en son değerinden para alamadığı gibi son satın alan kişi de ev için aşırı şişirilmiş bir fiyat ödüyor. Bu sistemde asıl kazananlar ev değerinin farkını kazanç olarak cebine atan emlakçılar ya da aradaki alıcılar oluyor.

Sonuç: Önü alınamayan derecede artan ve artmaya devam eden konut fiyatları.

Konu üzerine hazırlanan raporlar var. Bazı emlakçıların kendilerinin de alıcı olarak sisteme girdiği ortaya çıktı. Evini satan kişiler kendilerine söylenen fiyattan daha fazla fiyata satılacağına inandırıldıkları için emlakçıları tarafından yanlış yönlendirildiklerini söylüyorlar. Bu sistemde fahiş fiyata ulaşmış evlerin son alıcıları zengin Çinliler ya da diğer yabancılar. Bu fiyat artışı kamuoyu görüşünü de etkiliyor ve insanlar ev fiyatlarının doğal olarak aşırı yükseldiğine inandırılıyor.  

Yüksek ölçekte göçmenlikte bu duruma katkıda bulunuyor.

Emlak fiyatlarındaki bu aşırı şişkinlik ve fiyatların sürekli yapay şekilde artış göstermesi ile ilgili siyasi partilerin yeterince seslerini çıkaramaması biraz da göçmenliği desteklemeleri yüzünden oldu.  

Vancouver şehri bu konunun en çok gündeme geldiği bölge. 2040 yılı itibariyle bölgeye bir milyon göçmenin yerleşmesi bekleniyor. Nüfusun artması ve yeni göçmenlerin beklenmesi konut sorununu daha görünür yapıyor ve var olan nüfus üzerinde de baskı oluşmasına sebep oluyor.

Kitle göçmenliğini destekleyenler emlak fiyatlarındaki yapay fiyat şişkinliği gibi kısa sürede oluşan tüm olumsuzluklara karşın uzun vadede ülkenin ekonomik fayda göreceğinden emin konuşuyorlar. Göçmenliğin hem nüfusu hem de ekonomiyi büyüttüğü doğru fakat kişi başı milli geliri arttırmıyor. Kanadalıların gelirlerinde bir artış görülmüyor.

Bu konut fiyatları nereye koşuyor?

Murat Kandemir, 30 Mart 2016 

Down Sendromlu Göçmenler Kanada’ya Yük mü?

Dünya Down Sendromu gününde Engelliler Bakanı Carla Qualtrough Pazartesi yayınladığı basın açıklamasında “Down Sendromluların Kanada toplumuna yaptıkları katkıyı kutluyoruz” dedi.

Down sendromlu çocuk babası Felipe Montoya benzer güzel bir mesajı Kanada Göçmenlik, Mülteciler ve Vatandaşlık Bakanlığı’ndan alamadı.

York Ünversitesi profesörü ve ailesinin Kanada’ya yerleşme planı zora girdi. Profesörün oğlu Down Sendromlu ve bu durum tüm aileyi Kanada’ya sağlık sebeplerinden dolayı kabul edilemez yapıyor. Aile Kanada’ya göçmen olarak kabul edilemez çünkü profesörün oğlu göçmenlik bakanlığı tarafından ülkenin sağlık bakım sistemine muhtemel bir yük olarak görülüyor.

Çevre bilimlerinde kadrolu profesör olarak çalıan Montoya ve ailesi Kanada’ya Costa Rica’dan göçmüş.

Eşi ve üç çocuğu bulunan profesör üç sene önce Kanada’ya daimi oturum başvurusu yapmış.

Baba Montoya, Kanada göçmenlik bakanlığından aldığı mektupta göçmenlik başvurusunun sağlık bakımından kabul edilmez olduğu sebebiyle reddedildiğini öğrendi.

Gönderilen mektupta “Aile üyeniz Nicolas Montoya Kanada’nın sosyal hizmetlerinden aşırı faydalanmayı gerektirecek bir sağlık durumu olan birisidir. Beklenen aşırı talep seviyesi şu an için ortalama bir Kanadalının sağlık ve soysal hizmetleri masrafı olan 6,387 Kanada doları seviyesinin üzerinde olacağı tahmin edilen bir taleptir” dendi.

Global News hem göçmenlik bakanı John McCallum’a hem de Qualtrough’a yaşanan çelişkiyi sordu.

Qualtrough diğer hükümet organlarının düşüncelerinin aksine down sendromlular hakkında ki görüşlerinin arkasında olduğunu söyledi.

“Bizim açımızdan çok yetenekli, engelsiz ve topluma oldukça katkı yapan Down Sendromlu çok sayıda Kanadalıların olduğunu biliyoruz.”

Göçmenlik bakanı McCallum bakan Qualtrough’un mesajına katıldığını ve kendi bakanlıklarının down sendromlu çocuğun Kanada’ya sağlık sebeplerinden dolayı kabul edilemez olduğu mektubuna rağmen ilgili dosya hakkında henüz karar verilmediğini söyledi.

Göçmenlik bakanı dosyanın incelendiğini hatırlattı. Bakan McCallum, “Açıktır ki bu dosyada ailenin duygularını anlıyorum… Size belirtiyorum ki bu dosya özel olarak ele alınacaktır.”

İki bakan tarafından dile getirilen iki karşıt fikir. Bir taraftan Down Sendromlu çocuğun Kanada toplumuna son derece katkı yapacağına inanan birisi diğer taraftan evlat Nicolas’ın Kanada’nın sağlık ve sosyal sistemine bir yük olacağını düşünen birisi.

Down Sendromlu Nicolas’ın durumu Kanada göçmenlik bakanlığı tarafından özel olarak ele alınır ve özel bir muafiyetle tüm aileye göçmenlik statüsü verilirse bu durum bundan sonraki benzer durumda olanlar için bir kazanım olacaktır.

Down sendrom gibi genetik farklılıklara sahip kişilerin Kanada toplumuna oldukça katkı yaptığı belli iken ve bu en yetkili ağız olan bir bakan tarafından dile getiriliyorken aynı zihinsel durumu Kanada’nın sağlık sistemine bir yük olarak görmek topluma katkı yapmanın maliyetini sadece sağlık giderleri ile ölçmek değil de nedir? Kaldı ki Kanada toplumuna yapılan katkının maddi karşılığı nasıl hesaplanacaktır?

Down sendromlu bireyleri Kanada’ya sağlık yükü olarak görmekten vazgeçmenin vakti geldi de geçiyor.

Aynı down sendromluların dediği gibi “Gerçek dostlar kromozom saymaz”.

Murat Kandemir, 27 Mart 2016

Kanada En Mutlu İlk On Ülke İçinde

Ülkelerin mutluluk listesinde ABD 13 üncü sırada kendine yer bulurken en mutsuz ülke seçilen Burundi 157 inci sırayla listenin sonunda.

Danimarka dünyanın en mutlu ülke ünvanını İsviçre’nin elinden aldı. Rapor, tüm ülkeleri sahip oldukları varlıklarının dışında fırsat eşitliği ve çevrenin korunması gibi faktörlere göre sıralıyor. 

Ülkelerin mutlu olup olmadıklarına göre sıralandığı listede ekonomik stabilite çok önemli bir faktörken sosyal destek ve dayanışma gibi unsurlarda sıralamayı etkiliyor.

Birleşmiş Milletler tarafından desteklenen Sürdürülebilir Gelişim Çözümleri Ağı (SDSN) ve Kolombiya Üniversitesi Dünya Enstitüsü tarafından hazırlanan Dünya Mutluluk Raporu’nun (The World Happiness Report) dördüncüsü 16 Mart’ta yayınlandı. BM’nin 20 Mart Dünya Mutluluk Günü öncesinde yayınlanan rapor dünyadaki 157 ülkeyi vatandaşlarının mutluluklarına göre sıralıyor.

Kanada bu sene geçen seneye göre bir adım geri düştü. En mutlu 10 ülke sırasıyla şöyle belirlendi: Danimarka, İsviçre, İzlanda, Norveç, Finlandiya, Kanada, Hollanda, Yeni Zelanda, Avustralya ve İsveç. Geçen sene üçüncü olan Danimarka bu sene en mutlu ülke olarak birinci oldu.

ABD listeye 13 üncü olarak girerken İngiltere 23 üncü, Fransa 32 inci olurken İtalya 50 inci sırada yer aldı. Türkiye, dünyanın mutlu ülkeler listesinde 78 inci sırada yer aldı.

Listenin en altında yer alan en mutsuz 10 ülke ise sırasıyla şöyle: Madagaskar, Tanzanya, Liberya, Gine, Ruanda, Benin, Afganistan, Togo, Suriye ve Burundi.

SDSN başkanı ve aynı zamanda BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon’un danışmanı olan Profesör Jeffrey Sachs raporun ülkedeki nesnel refahın bilimsel tanımlamasını ölçmek amacıyla yapıldığını açıkladı.

Reuters’a yaptığı görüşmesinde hazırlanan raporla ilgili detaylı bilgi veren Sachs, sıralamada ülkedeki kişi başı milli gelir ve sağlıklı yaşam beklentisi gibi faktörlerin yanı sıra “zor zamanlarda güvenilecek birisinin varlığı” ve yolsuzluk gibi soyut faktörlerinin de değerlendirildiğini belirtti.

Batılı ülkeler gelişmiş olmanın yanı sıra mutlu olmanın da derdine düşmüş. Kanada uzun yıllar mutlu ülkeler listesinde ilk on da yer alıyor. Türkiye’de mutlu olmayı hak ediyor.

Murat Kandemir, 19 Mart 2016      

Kanada Nüfusu 36 Milyonu Aştı

Kanada İstatistik Bürosu (Statistics Canada) verilerine göre ülkenin nüfusu ilk defa 36 milyon oldu.

Büronun istatistiklerine göre Kanada’nın nüfusu 1 Ekim 2015’ten sonra 62.800 kişi artarak 1 Ocak itibariyle 36.048.500’e ulaştı.

Buna karşılık ülkenin nüfus artış oranı 2014 yılında 1.04 iken bu rakam 2015’ten itibaren yüzde 0.95’e düştü.

Son çeyrekteki nüfus artışının aynı dönemdeki 95.300 doğumla gerçekleştiği belirlendi.

2014 yılının aynı çeyreğinde net uluslararası göçmen sayısı 35.400 olduğu ortaya çıktı. Yani nüfus artış oranı çok düşük olduğu için nüfusu belli bir oranda korumakta göçmen alınmasıyla mümkün olabiliyor.

Yukon bölgesi hariç ülkedeki tüm eyalet ve bölgelerdeki nüfus artışının olumlu yönde seyrettiği görüldü.

Kanada düşük doğum oranları ve her sene alınan ortalama 300.000 kişi sayesinde nüfusunu stabil bir seviyede tutabiliyor. Göçmen ülkesi Kanada varlığını göçmenlere borçlu.

Murat Kandemir, 19 Mart 2016    

Uluslararası Öğrencilere Daha Kolay Kanada Vatandaşlığı

Kanada’nın yeni seçilen liberal hükümeti ülkenin vatandaşlık yasalarında yapacağı değişiklikler hakkında kamuoyunu bilgilendirdi. Bir önceki hükümetin vatandaşlık kurallarında yaptığı olumsuz bulunan tüm değişiklikler geri alınırken bundan en çok uluslararası öğrenciler yararlanacak.

Önceki muhafazakar partinin yaptığı tüm vatandaşlık kuralları değişikliklerinin geri alınacağının işaretini hazırladıkları bir tasarıyla veren Kanada göçmenlik, mülteciler ve vatandaşlık bakanı McCallum’a göre önceki hükümetçe kurallarda yapılan en aptalca değişikliğin uluslararası öğrencilerin Kanada’daki ikamet sürelerinin vatandaşlıkta kullanamamaları uygulamasıydı.

Liberal hükümet yapacağı yeni düzenlemeyle Kanada ülkede okuyan uluslararası öğrencilere hak ettikleri değeri vermiş olacak.

Eskiden Kanada vatandaşı olmak isteyen uluslararası öğrenciler en çok bir yılı aşmamak şartıyla ülkede okudukları süreyi ikamet şartını yerine getirmek için kullanabiliyordu. Önceki muhafazakar hükümet vatandaş olabilme için gerekli olan ikamet süresini arttırmış ve uluslararası öğrencilerin okudukları süreyi ikamet şartında kullanabilmeleri hakkını iptal etmişti.

Liberal hükümetin yeni yasa tasarısında (Bill C-6) uluslararası öğrenciler okudukları sürenin en fazla yarısını fiziksel ikamet şartını yerine getirmek için kullanabilecekler.

Bakan McCallum ülkeye okumaya gelmiş uluslararası öğrencileri ilerde tam Kanada vatandaşı olacak adaylar olarak görüyor.

Yabancı öğrencileri misafir eden yüksekokul ve üniversiteler hükümetin bu adımını destekliyorlar. Bu adımla birlikte Kanada vatandaşlığının yabancı öğrenciler için kolay olacağı ve bunun dünyadaki uluslararası öğrencileri Kanada’da okumaya iteceğini düşünüyorlar.

Kanada’nın becerikli ve kalifiye yabancı öğrencileri kazanması gerekiyor. Onlara okuma, çalışma, ikamet hakkı ve sonrasında vatandaşlık hakkı vermek onları kazanmak anlamına geliyor.

CBIE tarafından yayınlanan A World of Learning raporu verilerine göre geçen sene Kanada’da okuyan yabancı öğrencileri yüzde 51’i Kanada’da daimi ikamet başvurusu yapmayı planlamış ve yüzde 37’si ise ileri eğitim için ülkede kalmayı planlamış.

Ülkenin eğitim kalitesi öğrencileri Kanada’ya çekiyor. Çekmeye de devam edecek.

Liberal hükümetin bu adımı ülkede okuyacak yabancı öğrencilerin daha kısa sürede Kanada vatandaşı olmaları anlamına geleceği için ülkede okumak isteyen ya da okuyan tüm yabancı öğrencilerce olumlu bir adım olarak görülecek.

Kanada’nın liberal başbakanı Justin Trudeau geçen seçimlerde zaferle çıktıktan sonra hükümeti kurdu ve sadece son beş aydır Kanada’yı yönetiyor. Önceki muhafazakar hükümet tarafından bir çok alanda olduğu gibi vatandaşlık ve göçmenlik alanında da yapılan ve tartışma yaratan bir çok karar ya geri alınıyor ya da revize ediliyor.

Trudeau bir konuşmasında yeni hükümetleriyle birlikte ülkenin yeni göçmen ve mültecilere kapılarının açık olduğunu söyledi.

Seçim kampanyalarında yaptıkları tüm vaatlerin yerine getiren liberal Trudeau hükümeti önceki hükümetin olumsuz gördükleri tüm kanun ve yönetmelikleri değiştiriyor.

Eğer Kanada’ya göçmen olma kriterlerini yerine getiremiyorsanız o zaman Kanada’da yabancı öğrenci olarak en az iki yıllık bir yüksekokul programı bitirin ve mezun olduktan sonra alacağınız çalışma izni ile ülkede çalışabilirsiniz. En az bir yıllık çalışma tecrübesi ile ilerde daimi ikamet başvurusu yapabilir ve sonrasında daha kısa sürede Kanada vatandaşı olabilirsiniz.

Murat Kandemir, 15 Mart 2016

Trump Korkusu Amerikalıları Kanada’ya Göçe mi Zorlayacak?

ABD başkanlık seçimleri kampanyasında Afro Amerikalılar, Meksikalılar, kadınlar ve Müslümanları kızdıracak ve bazıları neredeyse ırkçı sayılacak ifadeler kullanan Trump’ın ABD başkanlığını kazanması ihtimali herkesi endişelendiriyor.

Cumhuriyetçi partinin başkan adayı Trump’ın geçen haftaki Chicago mitinginde olaylar çıktı. Çıkan kavga sebebiyle miting ertelendi.

Chicago’daki Illionis Üniversitesi’nde düzenlenmesi planlanan mitingde Trump taraftarları ile Demokrat Parti başkan adayı Bernie Sanders taraftarları, zenci haklarını savunan Black Lives Matter hareketi üyeleri ve Hispanik aktivistler konuşmaya hazırlanan Trump’ı protesto etti. Salondaki gerginlik artıkça miting güvenlik gerekçesiyle iptal edildi.

Başkan adayı Trump’ın bundan sonraki tüm mitinglerinin çeşitli çevrelerce protesto edilmesi bekleniyor.

Trump’ın yaptığı her konuşma toplumun katmanlarını oluşturan çeşitli sosyal gruplara karşı hakaretlerle dolu.

ABD’nin yeni başkanının Trump olacağı korkusu özellikle bazı seçimleri kazanması sonrasında insanların yeni ülke arayışlarını arttırdı. Google araştırmalarında “Kanada’ya nasıl gidilir” sorusu sadece bir günde yüzde 1.150 artarak rekor kırdı. Kanada göçmenlik ve vatandaşlık bakanlığı sayfası soru bombardımanına tutuldu ve yoğunluk sebebiyle siteye erişim yapılamadı.

Konuyu haber yapan Yahoo Haber’e göre Kanada’ya gidiş öyle kolay değil. Hem kota sınırlı hem de ücreti artıyor. 75 Kanada doları başvuru ücreti var ve diğer bir 475 dolar da daimi ikamet başvurusu için isteniyor. Ayrıca eşin getirilmesi durumunda 550 dolar daha ödeniyor. Çocuk ya da diğer aile üyeleri varsa bunlar için de her biri için 150 dolar gerekiyor. Tabi bu ücretler iadesiz ücretler. Yahoo yaptığı haberde Kanada’ya gitmenin maliyetini açıklamaya devam ediyor. Eğer girişimci olarak gidecekseniz 1.050 dolar ücreti var ve örneğin dört kişilik bir ailenin başvuru ücreti 1.400 ila 1.975 dolar arasında oluyor. Tabi tüm bunlara ulaşım, pasaport, taşınma vs. gibi masraflar dahil değil.

Dört kişilik bir ailenin iş ve ulaşımın en iyi olduğu Toronto’ya yerleşme masrafları hakkında da bilgi veren Yahoo Haber’e göre şehir merkezinde ev kirası 3.000 dolara kadar çıkabiliyor. Tabi ısınma, elektrik ve su gibi giderlerin kiraya dahil olduğu bir daire kiralamanın dışında bu masrafların kiraya dahil olmadığı evlerde kirada oturmanın maliyeti de ona göre değişiyor. Tabi tüm bunların dışındaki en büyük diğer adım bir iş bulabilmek.

Amerikalıların yüzde 76’sının tasarruflarının olmadığı düşünülüyor. Başvurulacak göçmenlik sınıfında kabul edildiği var sayılacak kişilerin Kanada’ya yerleşmek için gerekli masrafları ödeyecek tek çareleri kredi kartları.

ABD’deki insanların bazıları Trump’ın kazanmasını istemiyorlar ve Kanada’ya yerleşmeyi ciddi ciddi düşünüyorlar.

İşin ilginç tarafı Trump’ın başkanlığından kaçmaya yeteri kadar kaynağa sahip olanlar onun aşırı politikalarından etkilenmeyecek kişiler; diğerlerini ise Allah kurtarsın.

Hiçbir şeyin aşırısı güzel değildir. Her şeyde orta bir yol tutturmak lazım.

Murat Kandemir, 14 Mart 2016